Czym jest Karta Polaka

Karta Polaka to „dokument potwierdzający przynależność do Narodu Polskiego”. Zasady przyznawania i uprawnienia wynikające z jej posiadania określa ustawa o Karcie Polaka z 7 września 2007 roku. Możemy w niej przeczytać, jaki jest cel powstania Karty i do kogo jest ona kierowana:

„Realizując postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie udzielania pomocy Polakom zamieszkałym za granicą w zachowaniu ich związków z narodowym dziedzictwem kulturalnym, wypełniając moralny obowiązek wobec Polaków, którzy na skutek zmiennych losów naszej Ojczyzny utracili obywatelstwo polskie, spełniając oczekiwania tych, którzy polskimi obywatelami nigdy wcześniej nie byli, lecz ze względu na swoje poczucie tożsamości narodowej pragną uzyskać potwierdzenie przynależności do Narodu Polskiego”.

Ustawa o Karcie Polaka z 7 września 2007 roku

Dla kogo jest przeznaczona Karta Polaka?

Karta Polaka nie jest przyznawana każdemu, kto złoży o nią wniosek. Jej uzyskanie nie jest równoznaczne z otrzymaniem polskiego obywatelstwa. Wniosek o przyznanie Karty Polaka możesz złożyć jeżeli jesteś obywatelem Ukrainy, Białorusi,  Rosji lub osobą posiadającą w tych państwach status bezpaństwowca oraz deklarujesz przynależność do Narodu Polskiego i spełnisz łącznie następujące warunki:

• udowodnisz swoje powiązanie z polskością, w tym posługujesz się językiem polskim w stopniu przynajmniej podstawowym oraz znasz i pielęgnujesz polskie tradycje,

• wykażesz, że masz polską narodowość bądź „co najmniej jedno z twoich rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej”,

• złożysz oświadczenie (zawarte w formularzu wniosku), które potwierdzi, że Ty lub Twoi przodkowie nie repatriowali się lub nie byli repatriowani z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,

• złożysz pisemną deklarację przynależności do narodu polskiego w obecności pracownika urzędu. 

 Jakie uprawnienia nadaje Karta Polaka?

Posiadacz Karty Polaka ma prawo do:

• podejmowania i wykonywania pracy bez zezwolenia na wykonywanie pracy

• podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy

• kształcenia w szkole doktorskiej, podejmowania i odbywania studiów oraz innych form kształcenia, a także uczestniczenia w działalności naukowej

• korzystania z form kształcenia na zasadach określonych w ustawie - Prawo oświatowe

• korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych

• ulgi 37% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych

• bezpłatnego wstępu do muzeów państwowych

• pomocy konsula, w ramach jego kompetencji i z zastosowaniem i poszanowaniem zwyczajów i prawa międzynarodowego, w sytuacji zagrożenia życia lub bezpieczeństwa

  
  

  Na jaki okres wydawana jest Karta Polaka?

  Karta Polaka jest ważna przez 10 lat od dnia jej przyznania. Ważność Karty można przedłużyć na kolejne 10 lat. Wniosek może zostać złożony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu ważności posiadanego dokumentu.

  Karta Polaka przyznana małoletniemu jest ważna przez 10 lat od dnia jej przyznania, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym upływa rok od dnia uzyskania przez niego pełnoletniości.

  Karta Polaka przyznana osobie, która ukończyła 65 lat, jest ważna na czas nieokreślony.

Świadczenie pieniężne dla osób posiadających Kartę Polaka

Posiadacz Karty Polaka lub osoba, której stwierdzono pochodzenie polskie zgodnie z ustawą o repatriacji, korzysta z pierwszeństwa przy ubieganiu się o pomoc finansową udzielaną osobom fizycznym ze środków budżetu państwa lub budżetów samorządów terytorialnych przeznaczonych na wspieranie Polaków za granicą.

Posiadaczowi ważnej Karty Polaka, który złoży wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, na jego wniosek, może być przyznane świadczenie pieniężne przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej. Świadczenie przyznawane jest na wnioskodawcę, małżonka i na każde małoletnie dziecko pozostające pod władzą rodzicielską wnioskodawcy lub jego małżonka na okres do 9 miesięcy. Jest ono przyznawane w drodze decyzji przez wojewodę właściwego do przyjęcia wniosku o przyznanie świadczenia. Wniosek o świadczenie dla posiadaczy Karty Polaka należy złożyć w urzędzie wojewódzkim właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, w terminie do 15. dnia każdego miesiąca.

Świadczenie wynosi:

• w okresie pierwszych 3 miesięcy – 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, obowiązującego w roku złożenia wniosku – dla wnioskodawcy i jego małżonka oraz równowartość 50% tej kwoty na każde małoletnie dziecko pozostające pod władzą rodzicielską wnioskodawcy lub jego małżonka,

• w okresie od 4 do 9 miesiąca – odpowiednio 60% wyżej wymienionych kwot.

Dodatkowe informacje

Jeżeli posiadacz Karty Polaka nabył obywatelstwo polskie albo uzyskał zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadana przez niego Karta Polaka traci ważność z mocy prawa z dniem wydania dokumentu potwierdzającego nabycie obywatelstwa polskiego albo uzyskania zezwolenia na pobyt stały.

Gdzie złożyć wniosek?

W Polsce wniosek o Kartę Polaka złożony być może w urzędzie wojewódzkim.

Z właściwości wojewodów mogą skorzystać obywatele Ukrainy, Republiki Białorusi oraz Federacji Rosyjskiej albo osoby posiadające w tych państwach statusbezpaństwowca.

Dla obywateli pozostałych państw, organem właściwym w sprawie przyznania Karty Polaka lub przedłużenia jej ważności pozostaje wyłącznie konsul właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy za granicą.

W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących prowadzenia postępowań o przyznanie lub przedłużenie ważności Karty Polaka należy kontaktować się z urzędem wojewódzkim, właściwym ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca w Polsce. Ich lista znajduje się na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Za granicą wnioski składa się w urzędzie konsularnym.