Jak odwołać się od decyzji negatywnych w sprawach pobytowych?

Procedura odwoławcza w sprawach pobytowych

Decyzje urzędowe dotyczące pobytu cudzoziemców w Polsce nie zawsze spełniają oczekiwania obcokrajowców, którzy próbują uporządkować swoje sprawy związane z legalizacją pracy i pobytu w Polsce. Decyzje odmowne mogą być wydane z różnych powodów, takich jak np.: brak dostarczenia wymaganych dokumentów do sprawy, czy niespełnienie określonych kryteriów. Na szczęście można się od nich odwołać. W tym artykule wyjaśnimy, jak wygląda procedura odwoławcza .

Każda osoba, która nie jest zadowolona z otrzymanej decyzji administracyjnej w zakresie legalizacji pobytu czy zatrudnienia, może się od niej odwołać. Odwołanie można składać na decyzje negatywne, takie jak:

• odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, na pobyt stały, na pobyt rezydenta długoterminowego UE

• cofnięcie przedłużenia wizy,

• odmowa wydania lub wymiany karty pobytu,

• odmowa wydania zezwolenia na pracę,

• uznania za obywatela polskiego,

• potwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego

  
  

  jak również decyzje pozytywne, jeśli wydane są na zbyt krótki czas.

  
  

Trzeba mieć też na uwadze, że cudzoziemcowi przysługuje również odwołanie od decyzji   o zobowiązaniu do powrotu i zakazie wjazdu.

Natomiast na postanowienie w przedmiocie zatrzymania cudzoziemca lub umieszczenia go w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców służy  zażalenie do właściwego sądu.

Od momentu doręczenia określonej decyzji, cudzoziemiec ma 14 dni na złożenie stosownego odwołania od decyzji właściwego organu. Dokładne instrukcje dotyczące zaskarżania wydanych postanowień znajdują się w pouczeniach, które obcokrajowiec otrzyma wraz z negatywną decyzją wydaną w jego sprawie. Są to dokumenty, z którymi należy się dokładnie zapoznać.

Cudzoziemcy: odwołanie od decyzji urzędowych

Odwołanie od decyzji wydanej przez urząd jest określone ściśle przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W przypadku odmowy wszczęcia postępowania, obcokrajowiec może również skorzystać z przysługującego mu prawa do złożenia zażalenia. Można to zrobić w ciągu 7 dni od otrzymania powiadomienia o odmowie. Jeśli wniosek cudzoziemca zostanie zgodnie z postanowieniem organu pozostawiony bez rozpoznania, strona może złożyć wniosek o przywrócenie terminu a w przypadku decyzji odmownej zażalenie do organu wyższej instancji.

Obcokrajowiec musi pamiętać o tym, aby w każdym z wymienionych przypadków zawrzeć w dokumencie własnoręczny podpis.

Patrz odwołanie, zażalenie

Odwołanie to środek zaskarżenia od decyzji administracyjnej (np. wydanej przez wojewodę decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę).

Zażalenie to zaś środek zaskarżenia postanowienia (np. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy). Zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi

Jakie wymogi formalne musi spełniać pismo, by stanowić skuteczne odwołanie od decyzji?

Koniecznym warunkiem uznania pisma za odwołanie od decyzji jest stwierdzenie, że w piśmie tym strona wyraża swoje niezadowolenie z wydanej decyzji (zob. np. teza trzecia wyroku NSA z 26 listopada 1999 r., IV SA 1512/98, Lex nr 48178). Tak więc każde pismo strony wniesione do organu odwoławczego w ustawowym terminie do złożenia odwołania i wyrażające niezadowolenie z decyzji nieostatecznej podlega rozpatrzeniu jako odwołanie od decyzji (wyrok SN z 20 czerwca 1996 r., III ARN 14/96, LexPolonica nr 311818, OSNAPiUS 1997, nr 2, poz. 16).

By zwiększyć szanse na to, że organ odwoławczy zmieni negatywną decyzję i sprawa zakończy się dla Ciebie pozytywnie, powinniśmy zadbać o to by odwołanie spełniało warunki pisma procesowego opisane w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w jego treści dokładnie opisać, dlaczego nie zgadzasz się z niekorzystną dla Ciebie decyzją.

W odwołaniu powinny znaleźć się informacje o tym, który organ wydał decyzję, kiedy została wydana i jaki ma numer. Warto wymienić konkretne przepisy prawne, które Twoim zdaniem organ administracyjny zastosował źle, oraz wyjaśnić, na czym ten błąd polega. W dalszej kolejności musisz sformułować swoje wnioski.

W zależności od tego, co jest przyczyną wydania niekorzystnej decyzji, musisz podać odpowiednie argumenty uzasadniające zmianę decyzji oraz dołączyć do odwołania dodatkowe dokumenty lub np. zawnioskować o to, by organ administracyjny sam powziął odpowiednie działania w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Równie ważne jak odpowiednie sporządzenie pisma, jest ustalenie, ile mamy czasu na jego opracowanie oraz który organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia go.

Do kogo wnieść odwołanie

Za rozpatrywanie odwołań odpowiedzialne są różne organy. W sprawach cudzoziemców, czyli sprawach z zakresu prawa imigracyjnego, w zależności od rodzaju sprawy, środki zaskarżenia rozpatrują m.in. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendant Główny Straży Granicznej, Minister do Spraw Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Istotny jest przy tym fakt, że wniesienia odwołania nie dokonuje się bezpośrednio do organu odwoławczego. Należy je wysłać lub złożyć do organu, który wydał decyzję negatywną.

Np. w sprawach o zezwolenie na pobyt czasowy, stały czy rezydenta długoterminowego UE wniosek w pierwszej instancji rozpatruje Wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca. Postępowanie odwoławcze prowadzi natomiast Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako organ wyższego stopnia. Jednak aby wnieść odwołanie od decyzji wojewody, pismo trzeba złożyć w urzędzie wojewódzkim, a nie w Urzędzie do Spraw Cudzoziemców. Wynika to z faktu, że Wojewoda, który wydał orzeczenie i do którego wpłynęło odwołanie od decyzji, ma obowiązek zapoznać się z nim. Jeśli ustali, że popełnił błąd, to może jeszcze swoje rozstrzygnięcie zmienić na pozytywne dla strony.

Z naszego doświadczenia wynika, że są to sytuacje naprawdę wyjątkowe i w praktyce musisz liczyć się z tym, że Wojewoda nie uwzględni odwołania. W takiej sytuacji Wojewoda wysyła akta, czyli wszystkie dokumenty zgromadzone w Twojej sprawie, do organu właściwego za rozpoznawanie spraw w II instancji, czyli np. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Najbardziej typowe rozstrzygnięcia

W postępowaniu odwoławczym organ II instancji może:

• uznać zasadność udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy - wówczas uchyli zaskarżoną decyzję Wojewody i udzieli zezwolenia, wyjaśniając w uzasadnieniu przyczyny uchylenia decyzji,

• stwierdzić, że niezbędne warunki do udzielenia zezwolenia nie zostały spełnione – wówczas utrzyma w mocy decyzję wojewody i szczegółowo wyjaśni swoje stanowisko,

• stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie – wówczas uchyli decyzję Wojewody i przekaże mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pamiętaj!

• Cudzoziemcowi, który po uchyleniu decyzji organu I instancji uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Polski, wydawana jest karta pobytu. Dokument ten wydawany jest z urzędu przez Wojewodę, który prowadził postępowanie w I instancji.

  
  

• Jeżeli zezwolenie nie zostanie Ci udzielone i nie posiadasz podstawy do dalszego pobytu w Polsce, powinieneś opuścić terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostanie ci doręczona. Jeśli nie wyjedziesz, może zostać wobec ciebie wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu.

  
  

• W przypadku złożenia kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub zezwolenia o charakterze bezterminowym (tj. na pobyt stały lub na pobyt rezydenta długoterminowego UE) w tym terminie, wniosek ten nie zostanie rozpatrzony. Przepisy przewidują bowiem odmowę wszczęcia postępowania w takim przypadku. Odmowa wszczęcia postępowania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

  
  

Podsumowanie

Pomimo, iż cudzoziemiec może wnieść odwołanie od decyzji administracyjnych w niemal dowolnej formie należy pamiętać, iż od profesjonalnego przygotowania odwołania i argumentacji w nim powołanej zależy często wynik sprawy. 

Z powyższej przyczyny odradzam przygotowywanie odwołania od decyzji bez odpowiedniego przygotowania merytorycznego.