Podstawowe pojęcia związane z pobytem

SŁOWNIK POJĘĆ

Decyzja prawomocna

To decyzja która jest ostateczna i której nie można zaskarżyć do sądu.

Gospodarstwo domowe/wspólne gospodarstwo domowe

Gospodarstwo domowe tworzą osoby, które mieszkają razem pod tym samym adresem i wspólnie się utrzymują np. małżonkowie i ich dzieci. Osoba samotna, która utrzymuje się samodzielnie tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Koszty zamieszkania

Kwota opłat związanych z zamieszkaniem. Obejmują: stałe opłaty związane z użytkowaniem zajmowanego przez Ciebie lokalu (np. czynsz), a ponadto opłaty za energię, gaz, wodę, odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych. Opłaty należy przeliczać  na liczbę osób mieszkających w tym lokalu. Przelicz ile płacisz za pokój, mieszkanie, akademik, odejmij tę kwotę od środków, które posiadasz i przelicz, czy nadal masz wystarczające środki na utrzymanie i powrót do kraju.

Legalny pobyt

O legalnym pobycie mówimy jeśli cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie następujących tytułów prawnych:

• pobyt długoterminowy - pobyt na podstawie wizy krajowej (typ D) i zezwolenia na pobyt czasowy. Pobyt długoterminowy (np. wiza krajowa, zezwolenie na pobyt czasowy i pracę) nie wykorzystuje pobytu krótkoterminowego (np. wiza Schengen, ruch bezwizowy).

• pobyt krótkoterminowy - wiza Schengen (typ C), zezwolenie na pobyt udzielone przez inne państwo członkowskie strefy Schengen. Pobyt krótkoterminowy nie może trwać więcej niż 90 dni w 180-dniowym okresie. 

Pobyty krótkoterminowe się sumują (np. pobyt na podstawie wizy Schengen lub na podstawie dokumentu pobytowego innego państwa wykorzystuje pobyt w ruchu bezwizowym).

• pobyt uznawany za legalny - to, między innymi, okres w którym cudzoziemiec nie posiada żadnej wizy, ani zezwolenia pobytowego, ale złożył w terminie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i oczekuje na jego rozpatrzenie.

Pobyt uznawany za legalny nie powoduje „odnowienia” terminu na pobyt krótkoterminowy (np. ruch bezwizowy).

Miejsce pobytu

Faktyczne miejsce, w którym aktualnie zamieszkujesz w czasie pobytu w Polsce – pamiętaj, że od aktualnego miejsca Twojego pobytu zależy właściwość wojewody do rozpatrzenia Twojego wniosku o legalizację pobytu.

Nieprzerwany pobyt

Nieprzerwany pobyt cudzoziemca w Polsce oznacza, że przerwy w jego legalnym pobycie na terytorium Polski nie przekroczyły łącznie 6 miesięcy w roku, a łączny czas wszystkich przerw nie przekroczył 10 miesięcy w ciągu dłuższego okresu analizowanego (np. 5 lat w przypadku zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, 2 lata w przypadku zezwolenia na pobyt stały). Istnieją wyjątki od tej zasady, np. przerwy związane z pracą za granicą na zlecenie polskiego pracodawcy, czy ważną sytuacją osobistą.

Obowiązek opuszczenia kraju

Powinieneś opuścić terytorium Polski, najpóźniej w ostatnim dniu:

• ważności Twojej wizy, jeżeli nie złożyłeś wniosku o jej przedłużenie

• ważności Twojej karty pobytu czasowego, jeżeli nie złożyłeś wniosku o wydanie nowego zezwolenia na pobyt czasowy

• pobytu w ruchu bezwizowym, jeżeli jesteś do niego uprawniony

• ważności innego dokumentu pobytowego np. karty pobytu wydanej przez inny kraj Schengen, przy zachowaniu warunków pobytu na tym dokumencie

• 14-dniowego okresu do wniesienia odwołania od decyzji negatywnej w sprawie Twojego wniosku o pobyt, jeżeli zrezygnowałeś z prawa do odwołania i nie posiadasz innego ważnego dokumentu uprawniającego Cię do pobytu w Polsce

Jeżeli złożyłeś odwołanie od decyzji negatywnej, powinieneś opuścić terytorium Polski w ciągu 30 dni od dnia, w którym decyzja organu II instancji została Tobie doręczona.

Jeżeli nie opuścisz Polski dobrowolnie, możesz otrzymać decyzję o zobowiązaniu do opuszczenia kraju oraz zakaz ponownego wjazdu do Polski i strefy Schengen.

Pełnomocnictwo

Pisemne oświadczenie upoważniające wyznaczoną osobę do dokonywania w Twoim imieniu określonych czynności np. składania wniosków i dokumentów, odbierania korespondencji itp. Zakres upoważnienia zależy od Ciebie. Pełnomocnik będzie mógł działać w Twoim imieniu dopiero po złożeniu oryginału pełnomocnictwa w urzędzie. Wyznaczenie pełnomocnika podlega opłacie skarbowej 17 zł.

Pieczątka w paszporcie

Jeżeli wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, stały lub rezydenta został złożony w terminie i nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione w terminie wojewoda umieszcza w paszporcie cudzoziemca odcisk stempla. Pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia do dnia uprawomocnienia decyzji.Jednym słowem pieczątka w paszporcie potwierdza legalny pobyt cudzoziemca w Polsce. UWAGA: Pieczątka w paszporcie nie uprawnia do przekraczania granicy.

Pozostawienie bez rozpoznania

Pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza zakończenie postępowania, bez rozpatrywana co do istoty. Jest to czynność materialno-techniczna, która nie wiąże się z wydaniem odrębnego rozstrzygnięcia, tj. decyzji czy postanowienia, niemniej jednak organ administracji ma obowiązek zawiadomienia wnoszącego podanie o pozostawieniu podania bez rozpoznania. 

Nieuzupełnienie braków formalnych w terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Przerwy w pobycie

Okresy, w których przebywałeś poza granicami Polski. Ich długość jest ważna, jeżeli chcesz uzyskać zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub pobyt stały ze względu na małżeństwo. Pobyt przerywa wyjazd z Polski na okres przekraczający 6 miesięcy lub gdy wszystkie pobyty poza Polską przekroczą 10 miesięcy, chyba, że wyjazd związany był z wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy na rzecz pracodawcy, którego siedziba znajduje się na terytorium Polski lub szczególną sytuacją osobistą wymagającą obecności poza granicami Polski, odbyciem praktyk lub uczestniczeniem w zajęciach ujętych w programie studiów na polskiej uczelni.

Rozliczenia podatkowe

Dokument potwierdzający twoje zeznanie podatkowe w danym roku podatkowym, złożone we właściwym urzędzie skarbowym

Stabilne i regularne źródło dochodu

Stały i regularny dochód. Są to regularnie uzyskiwane kwoty, w minimalnej wymaganej wysokości, które musisz wykazać, jeżeli ubiegasz się o niektóre rodzaje zezwoleń na pobyt. Jeśli przebywasz w Polsce sam minimalna kwota wynosi 1010 zł netto miesięcznie. Dla osoby w rodzinie kwota ta to minimum 823 zł netto miesięcznie. Dokumentami potwierdzającymi stały i regularny dochód jest np. umowa o pracę, zaświadczenie o dochodach, zeznanie podatkowe złożone za poprzedni rok kalendarzowy lub oświadczenie, o wysokości osiągniętego dochodu. Dochód musi pochodzić z legalnego źródła. Wymóg dotyczy zezwoleń na: pobyt czasowy i pracę, pobyt ze względu na działalność gospodarczą, połączenie z rodziną, wybrane inne okoliczności, pracę sezonową, pobyt pracownika delegowanego, pobyt rezydenta długoterminowego UE.

Stacjonarne studia

Forma studiów wyższych, odbywających się w systemie dziennym, czyli od poniedziałku do piątku.

Szczególna sytuacja osobista

Wyjątkowe, nietypowe okoliczności, zdarzenia związane z Twoją osobą np. choroba, zdarzenia losowe.

Tłumaczenie przysięgłe/Tłumaczenie dokumentów na język polski/Tłumacz przysięgły

Tłumacz przysięgły to osoba, która ma prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego potwierdzone świadectwem wydanym przez polskiego Ministra Sprawiedliwości. Polski tłumacz przysięgły sporządza i poświadcza tłumaczenia z języka obcego na język polski oraz z języka polskiego na język obcy, a także sprawdza i poświadcza tłumaczenia sporządzone przez inne osoby. Dokonuje też tłumaczenia ustnego. Lista tłumaczy przysięgłych znajduje na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

Tytuł prawny do lokalu

Dokument, który daje Ci prawo do zajmowania danego mieszkania, np.: umowa najmu, umowa użyczenia, akt własności lokalu, aktualny wypis z ksiąg wieczystych, przydział lokalu spółdzielczego.

Ubezpieczenie zdrowotne

Ubezpieczenie, które pokrywa koszty leczenia w Polsce; dzięki niemu możesz iść do lekarza rodzinnego, do szpitala; to nie jest ubezpieczenie NNW. Chodzi o ubezpieczenie, które umożliwi Ci korzystanie z opieki zdrowotnej i szpitalnej (możesz korzystać zarówno z opieki lekarza w przychodni jak i leczenia szpitalnego), lub aktualną polisę ubezpieczenia, wskazującą pokrycie kosztów leczenia przez ubezpieczyciela. Dokumentem potwierdzającym ubezpieczenie może być:

• umowa ubezpieczenia z NFZ

• uprawnienie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego np. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych - ZUS

• ubezpieczenie zagraniczne

• prywatna polisa ubezpieczeniowa

Polisa musi obejmować koszty leczenia na terytorium RP (tzn. że możesz korzystać z pomocy lekarza zarówno w przychodni jak i szpitalu). Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków nie jest dowodem posiadania przez Ciebie ubezpieczenia pokrywającego koszty leczenia. Pamiętaj, musi być ważna na dzień wydania decyzji.

Umożenie postępowania

Zakończenie rozpatrywania Twojego wniosku bez rozstrzygania, czy spełniasz wymogi do udzielenia zezwolenia, o które wystąpiłeś np. w przypadku, gdy zrezygnowałeś z dalszego pobytu w Polsce i chcesz zakończyć procedurę legalizacji pobytu. Od decyzji w sprawie umorzenia postępowania możesz się odwołać

Zawieszenie postępowania

Wniesienie zażalenia w terminie wstrzymuje wykonania postanowienia.

Wstrzymanie rozpatrywania Twojego wniosku np. w przypadku wyjazdu z Polski na kilka miesięcy możesz wnioskować o wstrzymanie procedury i kontynuowanie jej po Twoim powrocie do Polski. Złóż wtedy wniosek o zawieszenie. Zawieszenie postępowania ma formę postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W okresie zawieszenia postępowania na Twój wniosek, nie będziesz miał zalegalizowanego pobytu z tytułu trwania procedury legalizującej pobyt. Jeżeli chcesz kontynuować postępowanie, możesz podjąć postępowanie. Aby to zrobić - żłóż wniosek o podjęcie postępowania.

Zażalenie

Wyrażenie sprzeciwu wobec postanowienia np. o zwrocie Twojego wniosku lub o zawieszeniu postępowania. Na złożenie zażalenia masz 7 dni od momentu odebrania postanowienia, z którego treścią się nie zgadzasz. Zażalenie składasz na piśmie, wymagany jest Twój podpis.

Zezwolenie

Pozytywne rozstrzygnięcie kończące rozpatrywanie Twojego wniosku w sprawie legalizacji pobytu/zezwolenia na pracę wydawane w formie decyzji.

Zobowiązanie do powrotu

W określonych przepisami sytuacjach np. jeśli przebywasz w Polsce nielegalnie tj. bez ważnego paszportu lub wizy lub, gdy przekroczyłeś dopuszczalny okres pobytu w ramach ruchu bezwizowego Straż Graniczna zobowiąże Cię do opuszczenia terytorium Polski. Zobowiązanie to ma formę decyzji, od której możesz się odwołać. Po otrzymaniu decyzji o zobowiązaniu do wyjazdu z Polski nie będziesz mógł ponownie przyjechać przez określony w decyzji okres.

Źródło utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej

To aktualny i legalny tytuł pozyskiwania środków finansowych w Polsce. Dokumentami potwierdzającymi źródła utrzymania w Polsce są np. zaświadczenie o zatrudnieniu z wysokością wynagrodzenia wraz z aktualną umową o pracę i rozliczeniem PIT za ubiegły rok. W przypadku umów zawartych na krótki okres jest to raport RMUA wraz z umowami i rozliczeniem PIT za ubiegły rok. Właściwym dokumentem jest też zaświadczenie z urzędu gminy o posiadaniu gospodarstwa rolnego z podaniem jego wielkości w hektarach przeliczeniowych, a w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej są to dokumenty z księgowości, z których wynika, że działalność gospodarcza przynosi dochód łącznie z rozliczeniem PIT za ubiegły rok itp. W uznaniu za repatrianta dowód potwierdzający posiadanie źródeł utrzymania w Polsce nie jest konieczny w przypadku osób, którym przysługują uprawnienia emerytalne lub rentowe na terytorium RP.